Scenariusze spektakli, artykuły i materiały edukacyjne dla nauczycieli różnych specjalności
20 marca 2026
Czym można zdobyć i zatrzymać uwagę uczniów? Z pewnością czymś niecodziennym, wyjątkowym. Interesującą propozycję pracy z uczniami, opartą o zbiory kolekcjonerskie, przedstawia dr Jarosław Schabieński. Podając przykłady dydaktycznego i wychowawczego wykorzystania takich zbiorów, szerzej omawia możliwość wzbogacenia zajęć historii, ale także innych przedmiotów humanistycznych, poprzez „udział” w nich figurek żołnierzy. Wcześniej taką kolekcję uczniowie mogą sami utworzyć, a nawet przygotować jej wystawę i wystąpić w roli kustoszy, wzbogacając przy tym swoją wiedzę, a także rozwijając kompetencje społeczne i organizacyjne. Prawda, że pomysł jest niezwykle inspirujący? Zachęcamy do jego wykorzystania.
Jarosław Schabieński –nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach; doktor nauk humanistycznych na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; rzeczoznawca do spraw podręczników szkolnych do kształcenia ogólnego Ministerstwa Edukacji Narodowej, autor i współautor kilkunastu pozycji metodycznych z historii oraz z wiedzy o społeczeństwie i samorządności uczniowskiej, a także książek oraz artykułów z historii XX wieku Polski północno-wschodniej. W 2017 roku otrzymał tytuł honorowy profesora oświaty.
Danuta Moroz – Matematyka z kostką w ręku
20 marca 2026
Jak rozwijać kompetencje matematyczne u najmłodszych uczniów? Biorąc pod uwagę, że potrzebują oni aktywnych form uczenia się, z pewnością dobrym sposobem będzie wykorzystanie podczas lekcji gier i zabaw, np. z użyciem kostek. Kilka ciekawych propozycji angażujących uczniów w działania matematyczne podaje Danuta Moroz. Zapraszamy do zapoznania się z nimi zwłaszcza nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej.
Danuta Moroz – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Organizuje i prowadzi formy doskonalenia dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i wychowania przedszkolnego.
Justyna Bober – Promowanie czytelnictwa za pomocą programu Book Creator
20 marca 2026
Book Creator to aplikacja online, umożliwiająca tworzenie, publikowanie i udostępnianie materiałów multimedialnych. Dzięki pomysłowości organizatorek konkursu czytelniczego „Mistrz Pięknego Czytania”, jego ósma edycja przebiegła w dużej mierze z wykorzystaniem tego programu. Relację z przygotowań do konkursu i z jego podsumowania oraz zwycięskie publikacje przedstawia Justyna Bober. Zapraszamy do tej inspirującej lektury, a nawet podjęcia bookcreatorskiego wyzwania.
Justyna Bober – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Zajmuje się wykorzystaniem TIK w nauczaniu, zwłaszcza języka polskiego i angielskiego, zastosowaniem elementów neurodydaktyki oraz sposobami motywowania uczniów do pracy. Tłumaczyła z języka angielskiego materiały zamieszczane na portalu Khan Academy. Jest ambasadorem programów Wakelet, Book Creator i Canva.
Grzegorz Kalejta – Szkoła na wirażu. Nauczyciel wobec rewolucji AI i nieustannych reform
20 marca 2026
Tekst Grzegorza Kalejty tym razem nie jest zaproszeniem do wypróbowania ciekawego pomysłu edukacyjnego, lecz do refleksji nad szkołą i pracującym w niej nauczycielem w obliczu niemal cyklicznych reform edukacji oraz ekspansji sztucznej inteligencji. Autor, opierając się na raportach dotyczących edukacji oraz artykułach publicystycznych, diagnozuje stan polskiej szkoły, zastanawia się nad rolą nauczyciela i stawia pytanie o szkołę przyszłości. Artykuł adresowany jest do wszystkich nauczycieli. Zapraszamy do jego lektury.
Grzegorz Kalejta – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Prowadzi doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz historii.
Milena Probola – Matematyka, która łączy światy. Interdyscyplinarne projekty edukacyjne
20 grudnia 2025
Metoda projektu, zalecana przez metodyków i dydaktyków od lat, ponownie gości w przygotowywanej podstawie programowej. Matematyka zachęca do współpracy inne dziedziny, by na jej podstawie realizować projekty interdyscyplinarne, ukazujące przydatność tej „królowej nauk” w codziennym życiu i tworzeniu. Przykłady takich projektów przedstawia w zamieszczonym artykule Milena Probola. Zachęcamy do lektury i zainspirowania się tymi ciekawymi propozycjami.
Milena Probola – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Z wykształcenia fizyk o specjalności biomedycznej, z doświadczeniem w nauczaniu matematyki, fizyki i wychowania fizycznego na różnych etapach edukacyjnych. Interesuje się dydaktyką przedmiotów ścisłych i przyrodniczych, edukacją zdrowotną oraz wykorzystaniem nowoczesnych technologii w nauczaniu.
Grzegorz Kalejta – Mikronauczanie: Jak uczyć Pokolenie Z i wygrać walkę o uwagę
20 grudnia 2025
Czym jest mikronauczanie? Autor artykułu wyjaśnia: „to uczciwa próba odpowiedzi na pytanie jak uczyć w świecie, gdzie tysiące algorytmów walczy o uwagę moich uczniów”. W szkolnych klasach licealnych mamy Pokolenie Z, w szkołach podstawowych Pokolenie Alpha, które wymagają nauczania innego niż tradycyjne. Jakiego? Grzegorz Kalejta podaje praktyczne wskazówki i przykłady. Zapraszamy do lektury tego ciekawego artykułu i nowego spojrzenia na nauczanie, które, by było efektywne, stawać się musi mikronauczaniem.
Grzegorz Kalejta – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Prowadzi doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz historii.
20 września 2025
Czym jest projektowana okazja edukacyjna? To metoda projektowa, wymagająca od uczestników różnorodnych aktywności i zaangażowania wszystkich zmysłów. Często ma w sobie element niespodzianki, naprowadzający na temat zajęć. Relację z takiego wydarzenia, zorganizowanego w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Starym Folwarku, a inspirowanego twórczością patronki szkoły, przedstawia Katarzyna Pauk. Zachęcamy do lektury artykułu i skorzystania z ciekawego pomysłu zaangażowania całej społeczności szkolnej we wspólne działanie.
Grzegorz Kalejta – Swipuj w górę po wiedzę. TikTok w służbie edukacji
20 września 2025
Coraz więcej inspiracji do uatrakcyjnienia nauczania i uczenia się nauczyciele, ale także uczniowie, mogą znaleźć w Internecie, na coraz to nowych kanałach i platformach, nawet tych nieoczywistych. W szeregach służby edukacyjnej zameldował się TikTok i z rozmachem włączył się do nauczania, wykorzystując zdobycze TIKu. W artykule „Swipuj w górę po wiedzę. TikTok w służbie edukacji” Grzegorz Kalejta przedstawia korzyści ze stosowania tej aplikacji w dydaktyce, podpowiada też, jak bezpiecznie wdrożyć ją w szkole, bo przecież trzeba zadbać o bezpieczeństwo uczniów i danych. Nauczyciele kilku przedmiotów znajdą także bonus w postaci przewodnika po profilach edukacyjnych. Zapraszamy do lektury tego inspirującego artykułu.
20 września 2025
Dotychczasowy przedmiot historia i teraźniejszość od bieżącego roku szkolnego ma zastąpić edukacja obywatelska. Celem inicjatorów tej zmiany jest przygotowanie uczniów do świadomego i odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu społeczeństwa demokratycznego. Czym jest, w założeniu, edukacja obywatelska, jakie niesie perspektywy i wyzwania, jak ma wyglądać jej realizacja oraz inne kwestie związane z wprowadzeniem tego przedmiotu przedstawia w zamieszczonym artykule Grzegorz Kalejta. Zapraszamy do zapoznania się z tymi ważnymi informacjami.
20 września 2025
W szkołach naszego regionu realizowane są ciekawe programy i innowacje. Niektóre z nich są wielką szansą dla młodzieży, otwierającą wyjątkowe perspektywy rozwoju. Należą do nich niewątpliwie program Matury Międzynarodowej oraz Program Cyber Mil z klasą, a także program nauczania języka niemieckiego Deutsches Sprachdiplom II, prowadzone w I Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Konopnickiej w Suwałkach. Zachęcamy do zapoznania się z celami i sposobami realizacji tych programów, prezentowanymi przez Dorotę Annę Jabłońska i Ewę Beatę Sidorek.
Milena Probola – Edukacja zdrowotna – nowy przedmiot w szkołach
20 września 2025
Nowy przedmiot, jakim jest edukacja zdrowotna, stanowi – jak zauważa Milena Probola – „odpowiedź na wyzwania współczesności, z którymi mierzy się młodzież: brak równowagi między nauką a odpoczynkiem, niska aktywność fizyczna, nadmierne korzystanie z ekranów, wzrastający poziom stresu czy trudności emocjonalne”. Jej celem jest więc przygotowanie uczniów do świadomego dbania o zdrowie zarówno fizyczne, jak i psychiczne. W artykule „Edukacja zdrowotna – nowy przedmiot w szkołach” znajdą Państwo podstawowe informacje dotyczące tego przedmiotu, a także ciekawe, praktyczne ćwiczenia do zastosowania na zajęciach, także innych, np. na godzinie z wychowawcą. Zachęcamy do korzystania.
20 czerwca 2025
Już dawno udowodniono, że aktywność fizyczna pozytywnie wpływa nie tylko na zdrowie fizyczne i psychiczne człowieka, ale także na jego funkcjonowanie społeczne. Szczególne znaczenie ma dla osób w spektrum autyzmu, ponieważ – jak pisze Tomasz Albowicz w zamieszczonym artykule – „odpowiednio dobrana […] może prowadzić do poprawy wielu obszarów funkcjonowania – od motoryki po zdolności społeczne i emocjonalne”. Takie działania ilustruje przygotowany przez autora scenariusz zajęć prowadzonych dla dzieci w spektrum autyzmu. Zapraszamy do zapoznania się z tym ważnym zagadnieniem.
Monika Ciemna – Laboratorium językowe w pigułce – co i jak?
20 czerwca 2025
Co stanowi marzenie nauczyciela języka obcego? Z pewnością laboratorium językowe, o ile nie ma on jeszcze możliwości pracy w takim standardzie. Jak się okazuje, nie jest to marzenie nieosiągalne, trzeba tylko wziąć sprawy w swoje ręce. Udowadnia to Monika Ciemna, dzieląc się doświadczeniem pozyskania laboratorium oraz radością nauczania języka angielskiego w komfortowych warunkach. Zapraszamy do poznania tego cennego doświadczenia.
Milena Probola – Zamknij rok z głową. O refleksji na lekcji matematyki
20 czerwca 2025
Koniec roku szkolnego to czas wzmożonej pracy, domykania rozpoczętych rozdziałów i formułowania podsumowań, a zarazem naturalna okazja do refleksji. Zazwyczaj koncentrujemy się wtedy na klasyfikacji, ocenach, świadectwach i sprawozdaniach. Tymczasem to właśnie ostatni tydzień nauki kryje w sobie ogromny potencjał pedagogiczny, który może stać się doskonałą okazją do wspólnej autorefleksji uczniów i nauczyciela.
20 czerwca 2025
Kondycja psychiczna uczniów i nauczycieli stała się w ostatnich latach przedmiotem częstych badań z zakresu psychologii i socjologii. W prezentowanym artykule Ewa Sidorek przedstawia wyniki kilku z nich i podkreśla: „Mocniej niż kiedykolwiek wybrzmiewa potrzeba tworzenia szkoły opartej na relacjach, współpracy, w której dialog i zaufanie stają się fundamentem procesu edukacyjnego”. Ta konstatacja wskazuje konieczność zastanowienia się nad sposobami „budowania” takiej szkoły. Może czasem wystarczy powrót do atmosfery, która była wcześniej? Zapraszamy do lektury i niezwykle potrzebnej refleksji.
Milena Probola – Międzynarodowy Dzień Liczby Pi – święto matematyki i nauki
20 marca 2025
Obchodzony 14 marca Międzynarodowy Dzień Liczby Pi jest świętem matematyki i nauki. W szkołach organizowane są liczne konkursy i warsztaty inspirowane tą liczbą oraz imprezy promujące matematykę jako naukę przydatną w codzienności. Pomysły na szkolne obchody tego święta oraz historię i ciekawostki związane z liczbą Pi przedstawia w prezentowanym artykule Milena Probola. Zapraszamy do lektury tego inspirującego tekstu. Milena Probola – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Z wykształcenia fizyk o specjalności biomedycznej, z doświadczeniem w nauczaniu matematyki, fizyki i wychowania fizycznego na różnych etapach edukacyjnych. Interesuje się dydaktyką przedmiotów ścisłych i przyrodniczych, edukacją zdrowotną oraz wykorzystaniem nowoczesnych technologii w nauczaniu. Milena Probola – Międzynarodowy Dzień Liczby Pi – święto matematyki i nauki.
Grzegorz Kalejta – Jak sprawić, by odpowiedzi przy tablicy były mniej stresujące?
20 marca 2025
Który dziś? Dwudziesty? Proszę do odpowiedzi numer 20., czyli… Zapewne pamiętamy takie, niezbyt przyjemne, sytuacje z własnych lat szkolnych. Niemal zawsze towarzyszył im stres. Ten, utarty od lat, zwyczaj wyboru ucznia do odpowiedzi dobrze miewa się nadal. Można jednak wskazać sposób alternatywny, mający także większy walor edukacyjny, a na dodatek wykorzystujący tak lubiane przez uczniów technologie. Jak sprawić, by odpowiedzi przy tablicy były mniej stresujące radzi w zamieszczonym artykule Grzegorz Kalejta. Zapraszamy do lektury tego ciekawego poradnika i wykorzystania proponowanego narzędzia w praktyce szkolnej. Grzegorz Kalejta – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Prowadzi doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz historii. Grzegorz Kalejta – Jak sprawić, by odpowiedzi przy tablicy były mniej stresujące?
Grzegorz Gołaszewski – Zintegrowana Platforma Edukacyjna – warto tam wrócić!
20 grudnia 2024
Programy nauczania, scenariusze zajęć, poradniki metodyczne, interdyscyplinarne projekty edukacyjne, narzędzia do pomiaru wiedzy i umiejętności uczniów to Zestawy narzędzi edukacyjnych zamieszczonych (w liczbie kilku tysięcy) na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Przygotowane zostały dla różnych przedmiotów i dla każdego etapu edukacyjnego. W poniższym artykule przypomina o nich, prezentuje przykłady i zachęca do korzystania Grzegorz Gołaszewski. Naprawdę warto tam zajrzeć i często wracać. Grzegorz Gołaszewski – nauczyciel języka polskiego (dawniej też wiedzy o kulturze) w II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie, nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, egzaminator maturalny. Grzegorz Gołaszewski – Zintegrowana Platforma Edukacyjna – warto tam wrócić!
20 września 2024
„Wykorzystanie dzieł sztuki w edukacji może przyczynić się do rozwoju kluczowych kompetencji XXI wieku, takich jak myślenie krytyczne, kreatywność, współpraca i umiejętność rozwiązywania problemów” – pisze Grzegorz Kalejta, podając wcześniej propozycje wykorzystania twórczości Alfreda Wierusza-Kowalskiego na lekcjach różnych przedmiotów. Działania uczniów inspirowane podanymi przykładami z pewnością okażą się cenne edukacyjnie, zachęcamy więc do skorzystania z propozycji zamieszczonych w artykule „Malarstwo jako narzędzie dydaktyczne na przykładzie twórczości Alfreda Wierusza-Kowalskiego”. Grzegorz Kalejta – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Prowadzi doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz nauczania historii i religii w szkole. Grzegorz Kalejta – Malarstwo jako narzędzie dydaktyczne na przykładzie twórczości Alfreda Wierusza-Kowalskiego.
Grzegorz Kalejta – Alfred Wierusz-Kowalski – więcej niż obrazy, czyli od pędzla do interaktywnej gry
20 września 2024
Rada Miejska w Suwałkach rok 2024 ustanowiła Rokiem Alfreda Wierusza-Kowalskiego, by w ten sposób uczcić 175. rocznicę jego urodzin. Urodzony w Suwałkach artysta był bohaterem wielu organizowanych wydarzeń kulturalnych przybliżających zarówno jego sylwetkę, jak i malarstwo. W ich organizację włączyło się także Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, co w poniższym artykule przedstawia Grzegorz Kalejta – inicjator i realizator podjętych przez Centrum działań. Grzegorz Kalejta – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Prowadzi doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz nauczania historii i religii w szkole. Grzegorz Kalejta – Alfred Wierusz-Kowalski – więcej niż obrazy, czyli od pędzla do interaktywnej gry.
Halina Suchodolska – Tożsamość staroobrzędowców
20 września 2024
W naszym regionie – na Augustowszczyźnie, Sejneńszczyźnie i Suwalszczyźnie – mieszkają staroobrzędowcy, stanowiący mniejszość religijną w Polsce. Choć żyją obok nas, często niewiele wiemy o ich historii, tradycjach i samej religii. Przybliża nam je Halina Suchodolska – osoba należącej do tej społeczności, która rzetelnie i ciekawie opisuje dzieje i zasady wiary swoich współwyznawców, podkreślając ich tożsamość. Zachęcamy do lektury jej artykułu. Halina Suchodolska – nauczyciel edukacji dla bezpieczeństwa i religii staroobrzędowców w Szkole Podstawowej im. Gen. I. Prądzyńskiego w Białobrzegach. Prowadzi również zajęcia z religii staroobrzędowców w Szkole Podstawowej nr 2 i II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie oraz w Zespole Szkół nr 2 w Suwałkach. Halina Suchodolska – Tożsamość staroobrzędowców.
Sylwia Orbik – W poszukiwaniu inspiracji…
20 czerwca 2024
Do lektury artykułu „W poszukiwaniu inspiracji…” Sylwii Orbik zachęcamy szczególnie nauczycieli wychowania przedszkolnego. Dlaczego? Ponieważ autorka, zafascynowana założeniami pedagogiki freblowskiej, dzieli się doświadczeniem ich wdrażania w swojej pracy. O samej pedagogice Froebla pisze: „Oferuje ona wachlarz inspiracji do twórczej pracy z dziećmi. Przede wszystkim przypomina, że centrum, sercem edukacji jest dziecko, jego potrzeby, możliwości, marzenia”. Prawda, że warto przeczytać? Sylwia Orbik – nauczycielka w Oddziale Przedszkolnym wchodzącym w skład Szkoły Podstawowej w Bargłowie Kościelnym. W swojej pracy poszukuje inspirujących metod, form, narzędzi wzbogacających pracę z dziećmi, pobudzających ich wyobraźnię, kreatywność oraz naturalną chęć poznawania świata. Sylwia Orbik – W poszukiwaniu inspiracji…
Dariusz Racis – „Jesteś z nami” – dydaktyczna gra multimedialna nie tylko dla katechetów
20 czerwca 2024
Dariusz Racis, autor prezentowanej w poprzednim numerze „CENnych Wiadomości” multimedialnej gry planszowej, przygotował kolejną propozycję tego rodzaju gry. Plansza jest uniwersalna, bo chociaż opracowana została z myślą o lekcji religii, można ją wykorzystać na zajęciach różnych przedmiotów. Służy przede wszystkim do utrwalania wiadomości, a do tak atrakcyjnej powtórki uczniowie chętnie się przykładają. Zachęcamy do wykorzystania tego pomysłu na lekcjach własnych przedmiotów – zapewne już po wakacjach. Dariusz Racis – nauczyciel (katecheta) pracujący w Szkole Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza w Rutce-Tartak. W pracy z uczniami wykorzystuje technologie informacyjno-komunikacyjne oraz stosuje metody związane z muzyką. Kształtuje także, poprzez sport, nawyki zdrowego stylu życia u dzieci i młodzieży. Dariusz Racis – „Jesteś z nami” – dydaktyczna gra multimedialna nie tylko dla katechetów.
20 marca 2024
„[…] uduchowiony oryginał, niepraktyczny pięknoduch piszący niezrozumiałe wiersze”. O kim to? O poecie niesprawiedliwie traktowanym przez szkolne programy i nieczytających. O Norwidzie. Niełatwą sytuację jego utworów na lekcjach języka polskiego przypomina Grzegorz Gołaszewski i pokazuje, jak można uczynić je zrozumiałymi dla uczniów. Zachęcamy do zapoznania się z tą ciekawą propozycją czynienia lżejszymi „ciężkich Norwidów”. Grzegorz Gołaszewski – nauczyciel języka polskiego (dawniej też wiedzy o kulturze) w II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie, nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, egzaminator maturalny. Grzegorz Gołaszewski – Norwid wiecznie… zapomniany. Jak nie mieć wyroku skazującego na ciężkie Norwidy?
Dariusz Racis – Multimedialna gra planszowa „Idziemy do Pana Jezusa”
20 marca 2024
„Gry planszowe to nie tylko rozrywka, ale także sposób na rozwijanie różnych umiejętności i zdobywanie wiedzy” – twierdzi Dariusz Racis, a następnie prezentuje multimedialną interdyscyplinarną grę planszową własnego autorstwa, którą przygotował na zajęcia z katechezy. Wykorzystanie TIK uatrakcyjnia lekcję i sprawia, że dzieci chętnie powtarzają wiadomości, a ponadto – co ważne – lepiej je zapamiętują. Zapraszamy do zapoznania się z tą ciekawą propozycją dydaktyczną. Dariusz Racis – nauczyciel (katecheta) pracujący w Szkole Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza w Rutce-Tartak. W pracy z uczniami wykorzystuje technologie informacyjno-komunikacyjne oraz stosuje metody związane z muzyką. Kształtuje także, poprzez sport, nawyki zdrowego stylu życia u dzieci i młodzieży. Dariusz Racis – Multimedialna gra planszowa „Idziemy do Pana Jezusa”.
Grzegorz Gołaszewski – Radio i edukacja
20 grudnia 2023
„[…] dzisiejsi młodzi ludzie […] nie znają radia w ogóle, ponieważ to medium umarło (lub nie pojawiło się w ich świecie wcale) wraz z narodzinami i gwałtownym rozwojem serwisów internetowych” stwierdza Grzegorz Gołaszewski we wstępie artykułu poświęconego bogatym serwisom specjalnym Polskiego Radia. Zamieszczone w nich materiały, także multimedialne, warto, a nawet trzeba wykorzystać edukacyjnie. Zachęcamy do zapoznania się z informacją o przykładowych zasobach PR, a następnie urozmaicenia nimi swoich lekcji. Grzegorz Gołaszewski – nauczyciel języka polskiego (dawniej też wiedzy o kulturze) w II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie, nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, egzaminator maturalny. Grzegorz Gołaszewski – Radio i edukacja.
Jan Bielecki – Trzy dekady innowacji w edukacji: FRSE obchodzi 30-lecie
20 grudnia 2023
Jak jej nazwa wskazuje, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji prowadzi działania na rzecz rozwoju systemu edukacji w Polsce. Czyni to od trzydziestu lat. Dzięki jej pośrednictwu przez ten czas wielu polskich uczniów i studentów skorzystało z wymiany studenckiej, możliwości uczenia się i odbywania stażu za granicą, a także wielu innych propozycji wynikających z realizowanych przez Fundację programów. Oferta Fundacji stale się powiększa. Jak wygląda obecnie, przedstawia Jan Bielecki w artykule „Trzy dekady innowacji w edukacji: FRSE obchodzi 30-lecie”. Zapraszamy do zapoznania się z nią i skorzystania. Jan Bielecki – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Organizuje i prowadzi doskonalenie nauczycieli w zakresie Programu e-Twinning, mediacji w szkole, wolontariatu oraz innowacji pedagogicznych. Ambasador Programu e-Twinning w województwie podlaskim oraz przedstawiciel Regionalnego Punktu Informacyjnego FRSE, funkcjonującego w naszym ośrodku. Jan Bielecki – Trzy dekady innowacji w edukacji: FRSE obchodzi 30-lecie.
Grażyna Bogdanowicz – Bożonarodzeniowe inspiracje
20 grudnia 2023
W przededniu świąt Bożego Narodzenia Grażyna Bogdanowicz proponuje ciekawy temat lekcji języka francuskiego – zapoznanie z szopkami ustawianymi w salonach francuskich domów. Szopki te są inne od tych, które znamy z naszej tradycji. We Francji budowane są niemal całe miasteczka wypełnione mieszkańcami różnych profesji. I tu mamy ważny cel lekcji – poznanie przez uczniów słownictwa związanego z Bożym Narodzeniem, ale także nazwami różnych zawodów. Dochodzi także wiedza o kulturze narodu francuskiego. Choć temat dotyczy szopek francuskich, można o nich rozmawiać w każdym języku, dlatego do zainspirowania się i dostosowania proponowanych treści do własnych potrzeb zapraszamy nauczycieli wszystkich języków obcych. Grażyna Bogdanowicz – emerytowany nauczyciel dyplomowany języka francuskiego w I Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Suwałkach w latach 2000–2015, a obecnie nauczyciel bibliotekarz w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, gdzie zajmuje się udostępnianiem zbiorów oraz informacją bibliograficzną i biblioteczną. Grażyna Bogdanowicz – Bożonarodzeniowe inspiracje.
20 września 2023
Tytuł artykułu: Szachy i kamishibai – znakomite utrwalenie podstawowych wiadomości zdobytych na zajęciach szachowych celnie zapowiada jego treść. Autorka, Marta Rant-Stasińska dzieli się ciekawym pomysłem utrwalenia wiadomości dotyczących szachów poprzez przygotowanie opowieści w teatrzyku kamishibai. Rysunki prezentujące figury szachowe oraz ich rolę w grze przygotowały same dzieci, wykorzystując wiedzę zdobytą na zajęciach szachowych. Zapraszamy do zapoznania się z tą interesującą propozycją. Marta Rant-Stasińska – nauczycielka klas I–III oraz biologii w Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Wiżajnach. Prowadzi zajęcia szachowe. Podczas lekcji często stosuje pracę w grupach, angażując uczniów do zwiększonego wysiłku intelektualnego oraz podejmowania współpracy. Zachęca ich także do uczestnictwa w różnego rodzaju konkursach (wiedzowych, plastycznych). Marta Rant-Stasińska – Szachy i kamishibai – znakomite utrwalenie podstawowych wiadomości, zdobytych na zajęciach szachowych.
Marta Rant-Stasińska – Lotek Titi idzie do szkoły
20 września 2023
Dzieci, które nie chodziły do przedszkola, mogą odczuwać lęk przed pójściem do szkoły. Rodzice i nauczyciele muszą wykazać się dużą empatią i delikatnością, by ten lęk przezwyciężyć i pokazać dziecku, że szkoła może być ciekawym miejscem, w którym spotka dobrych kolegów i przeżyje miłe przygody. O takiej sytuacji opowiada bajka terapeutyczna autorstwa Marty Rant-Stasińskiej. Zapraszamy do jej lektury zwłaszcza nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej, zachęcamy także do zapoznania z nią rodziców pierwszoklasistów. Marta Rant-Stasińska – nauczycielka klas I–III oraz biologii w Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Wiżajnach. Prowadzi zajęcia szachowe. Podczas lekcji często stosuje pracę w grupach, angażując uczniów do zwiększonego wysiłku intelektualnego oraz podejmowania współpracy. Zachęca ich także do uczestnictwa w różnego rodzaju konkursach (wiedzowych, plastycznych). Marta Rant-Stasińska – Lotek Titi idzie do szkoły.
Marta Andruszkiewicz – Nie taka innowacja straszna…
30 maja 2023
Dlaczego „Nie taka innowacja straszna…”? Ponieważ o tym, jak ją przygotować i wdrożyć w swojej szkole decydują sami nauczyciele. Wprawdzie innowator pracy ma niemało, ale dla nauczyciela to nic nowego, a że realizując innowację prowadzi zajęcia w dużej mierze autorskie, satysfakcja wynagradza podjęty trud. Doświadczeniami z wdrażania opracowanej przez siebie innowacji w przedszkolu dzieli się Marta Andruszkiewicz. Zapraszamy do zapoznania się i zainspirowania tą ciekawą propozycją. Marta Andruszkiewicz – nauczycielka w Punkcie Przedszkolnym wchodzącym w skład Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Starym Folwarku. Praca z dziećmi to jej pasja, która sprawia satysfakcję mierzoną uśmiechem wychowanków. Marta Andruszkiewicz – Nie taka innowacja straszna…
30 maja 2023
„Reading is Magic” – „Czytanie to magia”. Dodajmy: czytanie w języku angielskim. Dlaczego magia? Ponieważ sprawia, że uczniowie w niewymuszony sposób mówią, myślą, piszą, rozmawiają w tym języku na różne tematy, opisują przygotowywane na lekcjach potrawy itp. Takie efekty swojej pracy uzyskała Anna Wasilewska opracowując, a następnie wdrażając innowację metodyczną w nauczaniu języku angielskiego. Zapraszamy do zapoznania się z opisem tego pomysłowego przedsięwzięcia i zainspirowania się nim. Anna Wasilewska – nauczycielka języka angielskiego i nauczania wczesnoszkolnego oraz przedszkolnego, terapeuta pedagogiczny, oligofrenopedagog, surdopedagog w Szkole Podstawowej im. Danuty Siedzikówny „Inki” w Jeleniewie. W pracy z uczniami stosuje atrakcyjne dla nich, aktywizujące metody nauczania. Anna Wasilewska – „Reading is Magic”. Innowacja pedagogiczna z języka angielskiego w Szkole Podstawowej im. Danuty Siedzikówny „Inki” w Jeleniewie.
Grażyna Safianowska – Wielkanocna szachowa
20 marca 2023
Nauczycielom prowadzącym edukację szachową wśród najmłodszych Grażyna Safianowska proponuje szachową kartę pracy z elementami wielkanocnymi. Zachęcamy do skorzystania z niej podczas przedświątecznych zajęć z dziećmi. Grażyna Safianowska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 11 w Suwałkach. Prowadzi szkolenia dla nauczycieli z zakresu edukacji szachowej oraz wykorzystania metod integracji sensorycznej w zajęciach plastycznych. Grażyna Safianowska – Wielkanocna szachowa karta pracy.
Grażyna Bogdanowicz – Wykorzystanie zasad gry w Scrabble w nauce języków obcych
20 marca 2023
Do gier wykorzystywanych w nauczaniu języków obcych warto dołączyć scrabble. Dlaczego? Ponieważ są nieocenioną pomocą w poznawaniu przez młodzież słownictwa języka, którego się uczą. Gra angażuje uczniów, ponieważ ich zadaniem jest utworzenie jak największej liczby wyrazów z podanych liter, a jeśli do tego dojdzie element rywalizacji (praca w parach lub grupach) – aktywność uczniów będzie zapewniona. Do zasobów grywalizacyjnych lekcji języków obcych dołączmy więc scrabble – jak je można wykorzystać, dowiemy się z artykułu Grażyny Bogdanowicz. Grażyna Bogdanowicz – emerytowany nauczyciel dyplomowany języka francuskiego w I Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Suwałkach w latach 2000–2015, a obecnie nauczyciel bibliotekarz w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, gdzie zajmuje się udostępnianiem zbiorów oraz informacją bibliograficzną i biblioteczną. Grażyna Bogdanowicz – Wykorzystanie zasad gry w Scrabble w nauce języków obcych.
Jarosław Schabieński – „Solidarność” na Suwalszczyźnie w latach 1980–1983
20 grudnia 2022
Grudzień jest dla Polaków miesiącem pamięci o traumatycznych wydarzeniach w czasach PRL – najpierw w Gdańsku 1970 roku, a 11 lat później w całym kraju, objętym 13 grudnia 1981 roku stanem wojennym. Próbowano wówczas zniszczyć rodzący się od 1980 roku ruch związkowy – NSZZ „Solidarność”. Działaniom takim poddane zostały także solidarnościowe struktury i ich działacze w Suwałkach. Jak wydarzenia lat 1980-1983 przebiegały na Suwalszczyźnie, przypomina w artykule „»Solidarność« na Suwalszczyźnie w latach 1981–1983” dr Jarosław Schabieński. Zapraszamy do lektury. Jarosław Schabieński – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, doktor nauk humanistycznych na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, rzeczoznawca do spraw podręczników szkolnych do kształcenia ogólnego Ministerstwa Edukacji i Nauki, autor i współautor kilkunastu pozycji metodycznych z historii oraz z wiedzy o społeczeństwie i samorządności uczniowskiej, a także książek oraz artykułów z historii XX wieku Polski północno-wschodniej. W 2017 roku otrzymał tytuł honorowy profesora oświaty. dr Jarosław Schabieński – „Solidarność” na Suwalszczyźnie w latach 1980–1983.
Anna Peza – Edukacja szyta na miarę XXI wieku, czyli jaka?
20 grudnia 2022
Architekt wirtualnych światów, osobisty kustosz pamięci, traffic manager, etyczny haker, trener robotów – cóż to za określenia? To zawody przyszłości, do których wykonywania szkoła XXI wieku musi przygotować młodych ludzi. Czy edukacja w obecnym kształcie jest w stanie to zrobić? Nad tym problemem zastanawia się w zamieszczonym artykule Anna Peza i dochodzi do pewnych wniosków. Jakich? Przeczytajmy. Anna Peza – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, egzaminator egzaminu maturalnego z języka polskiego. Prowadzi zajęcia z języka polskiego jako obcego, organizuje i prowadzi formy doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie kształtowania kompetencji społecznych oraz pracy z uczniem zagrożonym niedostosowaniem społecznie. Jest mediatorem, w tym edukatorem mediacji rówieśniczych. Anna Peza – Edukacja szyta na miarę XXI wieku, czyli jaka?
20 grudnia 2022
W rozważaniach dr. Jarosława Schabieńskiego powraca temat „Solidarności”, ale już nie lokalnej, tylko jako wartości chrześcijańskiej, która w latach 80. XX wieku na gruncie polskim stała się spoiwem społecznym w moralnej walce z systemem komunistycznym. Ogromną rolę odegrał w tym dziele Jan Paweł II – papież Polak, który nigdy nie zapomniał o swojej Ojczyźnie i rodakach. Prześledźmy ten ważny proces, przystępnie opisany w poniższym artykule. Jarosław Schabieński – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, doktor nauk humanistycznych na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, rzeczoznawca do spraw podręczników szkolnych do kształcenia ogólnego Ministerstwa Edukacji i Nauki, autor i współautor kilkunastu pozycji metodycznych z historii oraz z wiedzy o społeczeństwie i samorządności uczniowskiej, a także książek oraz artykułów z historii XX wieku Polski północno-wschodniej. W 2017 roku otrzymał tytuł honorowy profesora oświaty. dr Jarosław Schabieński – Jan Paweł II a „Solidarność” – od powstania do III Pielgrzymki Ojca Świętego do Ojczyzny.
Magdalena Krejpcio – Kalendarz misyjny 2023 rok
20 grudnia 2022
Grudzień to czas kupowania kalendarzy na następny rok. Kalendarz można też wydrukować bądź pobrać w formie elektronicznej na komputer lub urządzenie mobilne. Chętnym do skorzystania z drugiej lub trzeciej możliwości proponujemy kalendarz misyjny, przygotowany przez dr Magdalenę Krejpcio. Ilustrowany jest pracami plastycznymi wykonanymi przez uczniów Szkoły Podstawowej im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak podczas szkolnego konkursu misyjnego. Zachęcamy do skorzystania z tego wyjątkowego kalendarza. Magdalena Krejpcio – doktor teologii o specjalizacji misjologia. Studia doktoranckie ukończyła na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Autorka dwóch publikacji w „Annales Misiologici Posnanienses” oraz artykułów opublikowanych w dwumiesięczniku „Misje Dzisiaj” i miesięczniku „Martyria”. Obecnie nauczyciel religii w Szkole Podstawowej im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak. Magdalena Krejpcio – Kalendarz misyjny 2023 rok.
Grzegorz Kalejta – Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka
20 grudnia 2022
Dzięki inicjatywie Polski 20 listopada 1989 roku została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Konwencja o prawach dziecka. Rocznica tego wydarzenia obchodzona jest jako Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka, a obchodom patronuje UNICEF. Jak one mogą przebiegać w szkole oraz jakie aktywności proponowane są przez pomysłodawców wydarzenia dowiemy się z relacji Grzegorza Kalejty – opiekuna Szkolnego Klubu UNICEF w Zespole Szkół nr 2 w Suwałkach. Zapraszamy do lektury. Grzegorz Kalejta – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Prowadzi doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz nauczania religii w szkole. Grzegorz Kalejta – Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka.
Grażyna Bogdanowicz – Fiche pédagogique
20 grudnia 2022
Zapraszamy dziś do lektury nauczycieli języka francuskiego szkół ponadpodstawowych, ponieważ proponujemy im pomysł na zajęcia z uczniami. Opracowana przez Grażynę Bogdanowicz fiszka pedagogiczna nt. Je m’amuse avec les formes nie jest typowym scenariuszem lekcji, lecz propozycją, ideą do adaptacji przez nauczyciela jako lekcji powtórzeniowej, utrwalającej lub też pozapodręcznikowej w sytuacji nagłego zastępstwa. Nic tu nie jest narzucone i każda inwencja nauczyciela mile widziana. Zachęcamy do korzystania z tego pomysłu. Grażyna Bogdanowicz – emerytowany nauczyciel dyplomowany języka francuskiego w I Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Suwałkach w latach 2000–2015, a obecnie nauczyciel bibliotekarz w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, gdzie zajmuje się udostępnianiem zbiorów oraz informacją bibliograficzną i biblioteczną. Grażyna Bogdanowicz – Fiche pédagogique.
20 grudnia 2022
Kanwą do kolejnej porcji refleksji Jūratė Sutkuvienė i Justyny Bober nad wartością współpracy i dzielenia się doświadczeniami nauczycieli skupionych w SETI stał się udział autorek w odbywającym się w październiku br. w Warszawie, kongresie edukacyjnym „35-lecie Programu Erasmus+”, podczas którego mówiły o wspieraniu uczniów ukraińskich poprzez komunikację językową. Okazuje się, że współpracę grupy nauczycieli można porównać do zespołu jazzowego. Dlaczego? Odpowiedź poznają Państwo czytając zamieszczony artykuł. Zapraszamy do lektury. Jūratė Sutkuvienė – nauczycielka języka angielskiego w Krosnos Pagrindine Mokykla (szkole położonej niedaleko Łoździej), absolwentka Uniwersytetu Wileńskiego i ISM University of Management and Economy. Uczestniczy w spotkaniach nauczycieli języka angielskiego pracujących w szkołach na terenach przygranicznych Polski i Litwy, skupionych w SETI (Sejny English Teacher Initiative). Justyna Bober – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Zajmuje się wykorzystaniem TIK w nauczaniu, zwłaszcza języka polskiego i angielskiego, zastosowaniem elementów neurodydaktyki oraz sposobami motywowania uczniów do pracy. Tłumaczyła z języka angielskiego materiały zamieszczane na portalu Khan Academy. Jest ambasadorem programów Wakelet i Book Creator. Jūratė Sutkuvienė, Justyna Bober – O międzynarodowych sieciach, Ukraińcach i jazzie po powrocie z kongresu odbywającego się w Warszawie.
Justyna Bober – Szkoła Podstawowa w Bakałarzewie z tytułem Szkoły dla innowatora
20 września 2022
W dziale „Zainspiruj się” rozpoczynamy prezentacje działań innowacyjnych podejmowanych przez szkoły w naszym regionie. Na początek „mocne uderzenie” – relacja z udziału Szkoły Podstawowej im. Mikołaja Bakałarza w Bakałarzewie w ogólnopolskim projekcie „Szkoła dla innowatora” i efekty, jakie uczniom, nauczycielom oraz szkole przyniosła dwuletnia praca. Justyna Bober przedstawia projekt oraz opinie i refleksje osób najbardziej zaangażowanych w jego realizację – dyrektora, wicedyrektora, jednej z nauczycielek. Zapraszamy do zapoznania się z tą ciekawą relacją. Justyna Bober – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Zajmuje się wykorzystaniem TIK w nauczaniu, zwłaszcza języka polskiego i angielskiego, zastosowaniem elementów neurodydaktyki oraz sposobami motywowania uczniów do pracy. Tłumaczyła z języka angielskiego materiały zamieszczane na portalu Khan Academy. Justyna Bober – Szkoła Podstawowa w Bakałarzewie z tytułem Szkoły dla innowatora.
Jarosław Schabieński – Polski Sybir
20 września 2022
Wrzesień w Polsce jest miesiącem bolesnych wspomnień o „czwartym rozbiorze Polski”, dokonanym przez Niemców i Sowietów. O ile o męczeństwie Polaków zadanym przez Niemców głośno mówiono i pisano od lat 40. XX wieku, o tyle o tym, co po 17 września 1939 roku robili Sowieci z mieszkańcami terenów wschodnich, w PRL milczano. W artykule „Polski Sybir” dr Jarosław Schabieński kreśli losy polskich Sybiraków oraz przypomina, że winniśmy im pamięć. Zachęcamy do lektury i budowania świadomości „polskiego Sybiru” u uczniów. Jarosław Schabieński – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach; doktor nauk humanistycznych na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; rzeczoznawca do spraw podręczników szkolnych do kształcenia ogólnego Ministerstwa Edukacji i Nauki, autor i współautor kilkunastu pozycji metodycznych z historii oraz z wiedzy o społeczeństwie i samorządności uczniowskiej, a także książek oraz artykułów z historii XX wieku Polski północno-wschodniej. W 2017 roku otrzymał tytuł honorowy profesora oświaty. dr Jarosław Schabieński – Polski Sybir.
20 września 2022
W preambule podstawy programowej dla szkoły podstawowej mamy wskazania, by realizując treści programowe poszczególnych przedmiotów, stosować metodę projektu. Czytamy tam też, że: „Projekty swoim zakresem mogą obejmować jeden lub więcej przedmiotów”. Janette Olszewska wybrała tę drugą możliwość i opracowała projekt międzyprzedmiotowy dla uczniów i dzieci przedszkolnych dotyczący wody. Pracując tą metodą zrealizowano wybrane treści wielu przedmiotów, a prezentacja efektów stała się szkolnym wydarzeniem z okazji „Światowego Dnia Wody”. Projekt „Woda – życie w naszych rękach” prezentujemy i zachęcamy do zapoznania się oraz zainspirowania. Janette Magdalena Olszewska – nauczycielka języka angielskiego i rosyjskiego oraz opiekun Samorządu Uczniowskiego w Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Wiżajnach. Stale szuka nowych i ciekawych pomysłów na pracę z dziećmi i młodzieżą. W pracy bardzo chętnie i często wykorzystuje technologie informacyjno-komunikacyjne. Janette Magdalena Olszewska – „Woda – życie w naszych rękach”. Projekt międzyprzedmiotowy w Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Wiżajnach.
Grzegorz Kalejta – Wielkoformatowa twórczość w cieniu systemu prewencyjnego
20 czerwca 2022
Sztuka, sport, wychowanie. Czy te trzy dziedziny można połączyć w jednym dziele? Dzięki interpretacji tak. 75-lecie powstania Suwalskiego Klubu Sportowego Wigry uczczono w Suwałkach muralem przedstawiającym historię małego chłopca, który poprzez zaangażowanie ojca oraz szkoleniowców staje się pełnowartościowym piłkarzem. Malowidło to reprezentuje sztukę. O związku sportu i wychowania pisze Grzegorz Kalejta w artykule, którego inspiracją stał się właśnie ów mural. Zapraszamy do lektury i wychowawczej refleksji. Grzegorz Kalejta – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Prowadzi doskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie wykorzystywania w nauczaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz nauczania religii w szkole. Grzegorz Kalejta – Wielkoformatowa twórczość w cieniu systemu prewencyjnego.
Monika Kowalska – Trudność ustąpi, gdy chęć przystąpi, czyli refleksje o młodości, motywacji i pracy
20 marca 2022
Trudność ustąpi, gdy chęć przystąpi – to polskie przysłowie przywołuje Monika Kowalska, poświęcając swój artykuł refleksji nad motywacją młodych ludzi do nauki i pracy. Pracy rozumianej jako wykonywanie przyszłego zawodu, ale także głębiej – jako podejmowanie własnego rozwoju, świadomy wybór drogi życiowej i podążanie nią z nieustanną autorefleksją. Wnioski, które autorka podaje, formułuje na podstawie wyników przeprowadzonych wśród młodzieży ankiet. Zapraszamy do zapoznania się z tą wychowawczą refleksją. Monika Kowalska – nauczycielka języka angielskiego w Zespole Szkół nr 6 w Suwałkach, niezwykle zaangażowana w wychowanie młodego pokolenia. O tym aspekcie pracy pisze tak: „W ciągu mojej wieloletniej pracy w zawodzie nauczyciela nieustannie doświadczam jak piękny jest trud pracy z młodzieżą w szkole. Każdy człowiek to inny świat, pełen marzeń, inspiracji, ale i trosk. Uważam, że to wielki zaszczyt, ale i odpowiedzialność dla nauczyciela, zwłaszcza wychowawcy, gdy może towarzyszyć młodemu człowiekowi w tym jakże niełatwym czasie wzrastania, zdobywania wiedzy i pracy nad własnym charakterem”. Monika Kowalska – Trudność ustąpi, gdy chęć przystąpi, czyli refleksje o młodości, motywacji i pracy.
Dorota Hołownia-Dudek – Dlaczego innowacje w III LO z Oddziałami Dwujęzycznymi w Suwałkach?
20 grudnia 2021
„Innowacje to współpraca, efektywne prowadzenie procesów grupowych, pełne wykorzystanie potencjału wszystkich uczniów, dążenie do realizacji zamierzonych celów” – to tylko część odpowiedzi na pytanie postawione w tytule tekstu Doroty Hołowni Dudek „Dlaczego innowacje w III LO z Oddziałami Dwujęzycznymi w Suwałkach?”. Autorka, będąca jednocześnie nauczycielką tego liceum, stawia to pytanie, a następnie wyczerpująco na nie odpowiada. Wyczerpująco i zachęcająco do podjęcia podobnych działań. Zobaczmy, dlaczego te innowacje… Dorota Hołownia-Dudek – nauczyciel doradca metodyczny w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel języka angielskiego w III Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Alfreda Lityńskiego w Suwałkach, mentor w Nauczycielskiej Akademii Internetowej w kursach „Ocenianie kształtujące dla zaawansowanych” i „O uczeniu się”. Organizuje i prowadzi doskonalenie nauczycieli w zakresie realizacji podstawy programowej i metodyki nauczania języka angielskiego, umiejętności i kompetencji kluczowych oraz oceniania kształtującego, wspierającego rozwój ucznia. Dorota Hołownia-Dudek – Dlaczego innowacje w III LO z Oddziałami Dwujęzycznymi w Suwałkach?
Jadwiga Krzyżewska – Bożonarodzeniowe granie
20 grudnia 2021
W znanej piosence możemy usłyszeć, że „w czasie deszczu dzieci się nudzą”. Czy w czasie śnieżycy także? Nie dopuśćmy do tego, zwłaszcza, że nadchodzi Boże Narodzenie. Jadwiga Krzyżewska proponuje trzy gry związane z tematyką bożonarodzeniową, dzięki którym nie tylko dzieci nie będą się nudzić, ale także dorośli. A oprócz atrakcyjnych gier na Czytelników czeka miła niespodzianka. Zajrzyjmy i zobaczmy jaka. Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – Bożonarodzeniowe granie.
Jūratė Sutkuvienė – O pływakach, borowikach, fizyce i odkryciach z SETI
20 czerwca 2021
W kolejnym swoim artykule nauczycielka litewskiej szkoły Jūratė Sutkuvienė zdaje relację ze spotkania członków SETI z prof. Lechem Mankiewiczem. Głównym tematem omawianym podczas tego spotkania było nauczanie, zwłaszcza zdalne. Spotkanie także odbyło się w formule online. Zapraszamy do lektury. Jūratė Sutkuvienė – nauczycielka języka angielskiego w Krosnos Pagrindine Mokykla (szkole położonej niedaleko Łoździej), absolwentka Uniwersytetu Wileńskiego i ISM University of Management and Economy. Uczestniczy w spotkaniach nauczycieli języka angielskiego pracujących w szkołach na terenach przygranicznych Polski i Litwy, skupionych w SETI (Sejny English Teacher Initiative). Jūratė Sutkuvienė – O pływakach, borowikach, fizyce i odkryciach z SETI.
Jadwiga Krzyżewska – Eksperymentowania ciąg dalszy
20 czerwca 2021
„…nie jest sztuką bawić się piaskiem latem i śniegiem zimą, ale bawić się śniegiem latem i piaskiem zimą, to już tak”. Takim stwierdzeniem Jadwiga Krzyżewska zachęca do kolejnych eksperymentów, tym razem z własnoręcznie wykonanym piaskiem kinetycznym i sztucznym śniegiem. W niniejszym artykule autorka kontynuuje tematykę podjętą na łamach „CENnych Wiadomości” 30 marca 2020 roku, a kolejne niezwykłe doświadczenia zapowiada na wrzesień br. Wakacje przed dziećmi i przed nami, a zatem zapraszamy do lektury, a po niej – do twórczej zabawy! Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – Eksperymentowania ciąg dalszy.
Jadwiga Krzyżewska – Wartości życiowe – lekcja wychowawcza inaczej
20 marca 2021
„Wartości to standardy naszych myśli, postaw i zachowań. Określają, kim jesteśmy, jak żyjemy i jak traktujemy innych” – takim stwierdzeniem Jadwiga Krzyżewska rozpoczyna swój artykuł „Wartości życiowe – lekcja wychowawcza inaczej”. Inaczej? Czyli jak? Otóż z wykorzystaniem pokera kryterialnego – atrakcyjnej metody aktywizującej, pozwalającej na kształtowanie kompetencji kluczowych, a przede wszystkim wymagającej refleksji i argumentowania. Być może tę grę wykorzystają Państwo w „lepszych czasach” w klasie, a może umili ona Państwu rodzinnie spędzane chwile podczas wielkanocnego odpoczynku? Może stanie się pretekstem do ważnych rozmów z własnymi dziećmi? Zapraszamy do gry. Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – Wartości życiowe – lekcja wychowawcza inaczej.
Jūratė Sutkuvienė – Trudna układanka zdalnego nauczania
20 marca 2021
Co składa się na zdalne nauczanie? Czy są w nim inne elementy niż w edukacji tradycyjnej? Co decyduje o sukcesie nauczyciela i jego uczniów w warunkach nauczania na odległość? Podjętą przez uczestników SETI próbę znalezienia odpowiedzi na te pytania, opartą o wyniki badań PISA i opinie znawców przedmiotu, relacjonuje Jūratė Sutkuvienė. Zapraszamy do lektury i refleksji. Jūratė Sutkuvienė – nauczycielka języka angielskiego w Krosnos Pagrindine Mokykla (szkole położonej niedaleko Łoździej), absolwentka Uniwersytetu Wileńskiego i ISM University of Management and Economy. Uczestniczy w spotkaniach nauczycieli języka angielskiego pracujących w szkołach na terenach przygranicznych Polski i Litwy, skupionych w SETI (Sejny English Teacher Initiative). Jūratė Sutkuvienė – Trudna układanka zdalnego nauczania.
Dorota Hołownia-Dudek – Znaleźć własny styl i środek wyrazu
20 grudnia 2020
„Znaleźć własny styl i środek wyrazu”. Co oznacza ten postulat w odniesieniu do pracy nauczyciela? Znamy różne koncepcje pedagogiczne, z których on może wynikać, nie bez znaczenia jest także osobowość nauczyciela. W prezentowanym artykule Dorota Hołownia-Dudek dzieli się doświadczeniem i dobrymi praktykami stosowania oceniania kształtującego w nauczaniu języka angielskiego, a dokładniej jednego z elementów tej strategii – oceny koleżeńskiej, ukazując wymierne i niewymierne korzyści, jakie przynosi ona zarówno uczniom, jak i nauczycielowi. Mamy nadzieję, że lektura tego artykułu stanie się dla Państwa ważną inspiracją. Dorota Hołownia-Dudek – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel języka angielskiego w III Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Alfreda Lityńskiego W Suwałkach. Organizuje i prowadzi doskonalenie nauczycieli w zakresie realizacji podstawy programowej i metodyki nauczania języka angielskiego, umiejętności i kompetencji kluczowych oraz oceniania kształtującego, wspierającego rozwój ucznia. Dorota Hołownia-Dudek – Znaleźć własny styl i środek wyrazu.
20 grudnia 2020
Nie każdy szkolny test ma formę pisemną. Może być przeprowadzony na lekcji wychowania fizycznego, by sprawdzić poziom sportowy ucznia i dać nauczycielowi podstawę do planowania treningu. Takie właśnie testy są tematem artykułu Edwarda Deca. Autor dzieli się w nim swoimi wieloletnimi doświadczeniami, prezentuje i szczegółowo omawia testy, opierając swoje opracowanie na badaniach specjalistycznych. Nauczycieli wychowania fizycznego zachęca „do dyskusji i do kontaktu w celu podjęcia wspólnych działań, zapewniających przeprowadzenie procesu dydaktycznego w zakresie sportu”. Przyłączamy się do tego zaproszenia. Edward Dec – nauczyciel doradca metodyczny wychowania fizycznego w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w II Liceum Ogólnokształcącym im. gen. Zygmunta Podhorskiego w Suwałkach. Trener pływania – jego podopieczną jest m.in. Joanna Mendak, wielokrotna medalistka igrzysk paraolimpijskich, mistrzostw świata i Europy. Jako doradca metodyczny wspiera nauczycieli wychowania fizycznego m.in. w planowaniu i organizacji lekcji, opracowywaniu oraz analizie testów i sprawdzianów. Edward Dec – Testy i badania oceniające poziom sportowy. Wyznaczanie kierunków działania w celu osiągnięcia wysokiego poziomu sportowego.
Jadwiga Krzyżewska – To tylko sensoplastyka!
20 grudnia 2020
Czym jest sensoplastyka? To edukacja sensoryczno-plastyczna. Jeszcze niewiele o niej wiemy, ale Jadwiga Krzyżewska w swoim artykule przybliża nam to pojęcie oraz sposób pracy z dziećmi. Sposób, trzeba przyznać, niekonwencjonalny, podobnie jak wykorzystywane materiały. Zapraszamy do lektury artykułu „To tylko sensoplastyka!” Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – To tylko sensoplastyka!
Danuta Moroz – Kodowanie – graficzne dyktanda
20 grudnia 2020
Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, kodowanie i generator. Co będzie efektem takiego połączenia? Na poziomie wizualnym obrazek, nawet kolorowy. A w wymiarze edukacyjnym? Kształcenie umiejętności rozwiązywania problemów, logicznego myślenia, przewidywania, wnioskowania, planowania i dostrzegania zależności, współpracy w grupie. Danuta Moroz w artykule „Kodowanie – graficzne dyktanda” wyjaśnia na czym owo kodowanie polega i zachęca, by wykorzystywać je w pracy z uczniami. My zachęcamy do lektury artykułu. Danuta Moroz – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to realizacja treści programowych edukacji wczesnoszkolnej oraz obsługa i metody pracy z tablicą interaktywną. Jest regionalnym koordynatorem Międzynarodowego Konkursu Kangur Matematyczny, redaktorem Podlaskiej Platformy Edukacyjnej w zakresie edukacji wczesnoszkolnej oraz trenerem EduMATRIX. Danuta Moroz – Kodowanie – graficzne dyktanda.
20 grudnia 2020
Czy mając 15 lub 16 lat można zrozumieć Szekspira? Czy można wówczas jego dramaty czytać z zaciekawieniem i odnosić do własnego życia? Twórcy podstawy programowej dla liceum i technikum uważają, że tak, rzeczywistość wymaga jednak i od uczniów, i od nauczycieli wiele wysiłku, by tak się stało. Swoim pomysłem na przybliżenie licealistom teatru z czasów Szekspira dzieli się Grzegorz Gołaszewski. Warto skorzystać z tej inspiracji. Grzegorz Gołaszewski – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel języka polskiego w II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie. Zajmuje się metodyką nauczania literatury i języka polskiego w szkole ponadpodstawowej, jest także autorem publikacji metodycznych z tego zakresu. Grzegorz Gołaszewski – Eksperyment i nowoczesność w sztuce? To już było… Aktor i widz w teatrze elżbietańskim.
Teresa Zaforymska – Scenariusz akademii bożonarodzeniowej „Jest taki dzień…”
20 grudnia 2020
Zazwyczaj przed świętami Bożego Narodzenia w szkołach odbywają się spotkania, podczas których śpiewane są kolędy i recytowane wiersze o tematyce świątecznej. Sale są udekorowane, wszystkim udziela się świąteczny nastrój. W tym roku tego zabraknie. Aby choć trochę ocalić ten element świętowania, zamieszczamy scenariusz akademii bożonarodzeniowej przygotowany przez Teresą Zaforymską i zapraszamy, by poprzez jego lekturę przywołać atmosferę panującą w przedświątecznej szkole. Mamy nadzieję, że w następnym roku te strofy będą mogły wybrzmieć w szkolnych murach. Teresa Zaforymska – nauczyciel doradca metodyczny języka polskiego w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Aleksandry Piłsudskiej w Suwałkach. Organizuje zajęcia poświęcone współpracy i wymianie doświadczeń nauczycieli języka polskiego, podczas których omawiane są metody pracy podnoszące efektywność nauczania i jednocześnie wpływające na poprawę wyników egzaminu ósmoklasisty. Współpracuje z Okręgową Komisją Egzaminacyjną w Łomży. Teresa Zaforymska – Scenariusz akademii bożonarodzeniowej “Jest taki dzień…”
Barbara Jursza – Program koła matematycznego dla klasy VII
20 grudnia 2020
„W każdej klasie są uczniowie przejawiający zainteresowania matematyką i chcący poszerzać swoją wiedzę i umiejętności. To właśnie dla nich przeznaczony jest ten program” – pisze we wstępie do Programu koła matematycznego dla klasy VII jego autorka Barbara Jursza. Czy prowadzone w ramach programu zajęcia odpowiadają uczęszczającym na nie uczniom, nauczyciel dowie się od nich samych, gdyż to oni będą ewaluatorami. Zapraszamy nauczycieli matematyki do wykorzystania proponowanego programu w pracy ze swoimi siódmoklasistami. Barbara Jursza – nauczyciel doradca metodyczny matematyki w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej im. Mikołaja Bakałarza w Bakałarzewie. Wspiera nauczycieli matematyki w zakresie organizacji, planowania i wzbogacania warsztatu pracy, inspiruje do podejmowania działań innowacyjnych oraz dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami. Barbara Jursza – Program koła matematycznego dla klasy VII
30 września 2020
Grajmy tragedie i komedie szkolne z pasją, talentem i natchnieniem. I nie bójmy się wymagań stawianych szkole – właśnie z szacunku do niej. Te słowa skierował do nauczycieli dr Stanisław Bortnowski, którego wielkie pragnienie „uczłowieczenia” szkoły w zamieszczonym tekście opisuje Grzegorz Gołaszewski. Poloniści zapewne przypomną sobie zajęcia, które przed laty kilkakrotnie, właśnie z pasją, prowadził w suwalskim CEN-ie Mistrz z Krakowa, ale nie tylko ich zachęcamy do lektury artykułu. Dlaczego? Bo jest refleksją nad polską szkołą i jej podmiotami: uczniem i nauczycielem, a także zaproszeniem, by – jak pisze autor i „uczeń” Bortnowskiego – tworzyć szkołę, „w której uczeń i nauczyciel chcieliby przebywać na co dzień, w której znaleźliby możliwość spełnienia, w której i uczeń, i nauczyciel poczuliby się czasem artystami”. Grzegorz Gołaszewski – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel języka polskiego w II Liceum Ogólnokształcącym w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie. Zajmuje się metodyką nauczania literatury i języka polskiego w szkole ponadpodstawowej, jest także autorem publikacji metodycznych z tego zakresu. Grzegorz Gołaszewski – Jeśli nie byłoby Bortnowskiego, należałoby go wymyślić… Polska szkoła i pomysły Stanisława B.
Alicja Sulima – „Zdasz, to…”. Program zajęć przygotowujących do egzaminu ósmoklasisty z matematyki
20 maja 2020
„Zdasz, to…” to program zajęć przygotowujących do egzaminu ósmoklasisty z matematyki, opracowany przez Alicję Sulimę, doradczynię metodyczną matematyki. Autorka określa cele programu główne i szczegółowe, edukacyjne i wychowawcze, procedury ich osiągania, metody i formy pracy, a także oczekiwane osiągnięcia uczniów i sposób ich oceny. Ponieważ do egzaminu ósmoklasisty zostało kilka tygodni, być może zdążą Państwo wykorzystać tę propozycję, przynajmniej częściowo, jeszcze w tym roku szkolnym, a z pewnością w latach następnych. Zapraszamy nauczycieli matematyki. Alicja Sulima – nauczyciel doradca metodyczny matematyki w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 4 im. Henryka Sienkiewicza w Grajewie. Umożliwia dzielenie się wiedzą i wymianę doświadczeń nauczycielom matematyki, rozwija ich współpracę oraz inspiruje do podejmowania działań innowacyjnych. W pracy z uczniami stosuje atrakcyjne dla nich, aktywizujące metody nauczania. Alicja Sulima – „Zdasz, to…”. Program zajęć przygotowujących do egzaminu ósmoklasisty z matematyki.
Elżbieta Podbielska – Apel z okazji Dnia Ziemi / Światowego Dnia Wody „Drogocenny klejnot – woda”
20 maja 2020
„Wzrost liczby mieszkańców, rozwój przemysłu i rolnictwa spowodowały, że brakuje czystej wody” – to fragment kwestii jednej z osób występujących w apelu przygotowanym na Dzień Ziemi lub Światowy Dzień Wody. Problem wystarczających zasobów wody pitnej staje się coraz większy. Warto uświadamiać młodzież, jak ważne jest oszczędzanie wody i dbanie o czystość środowiska, w którym żyjemy – wszak jak powiedział cytowany w scenariuszu wódz plemienia Indian „Jesteśmy częścią tej Ziemi, a ona jest częścią nas. Co dotknie Ziemię, dotknie też synów tej Ziemi”. Zapraszamy do wykorzystania prezentowanego scenariusza i do rozmowy z uczniami na podejmowany w nim temat. Elżbieta Podbielska – nauczyciel doradca metodyczny geografii i przyrody w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach oraz nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 4 im. Marii Konopnickiej w Augustowie. Zajmuje się organizowaniem współpracy i wymiany doświadczeń nauczycieli geografii i przyrody oraz organizowaniem i wzbogacaniem warsztatu pracy nauczyciela geografii. Elżbieta Podbielska – Apel z okazji Dnia Ziemi / Światowego Dnia Wody „Drogocenny klejnot – woda”
20 maja 2020
Program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych z matematyki dla ósmoklasistów „Daj sobie szansę” to kolejna propozycja Alicji Sulimy dla nauczycieli matematyki w szkołach podstawowych. Jak we wstępie zaznacza autorka, „program ten skierowany jest do uczniów klas VIII mających problemy z opanowaniem treści określonych w podstawie programowej z matematyki”. Treści te zostały dokładnie wskazane, podobnie jak cele ogólne i szczegółowe, polecane środki dydaktyczne, metody i formy pracy, sposób kontroli osiągnięć uczniów oraz ewaluacji programu. Zachęcamy do skorzystania. Alicja Sulima – nauczyciel doradca metodyczny matematyki w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 4 im. Henryka Sienkiewicza w Grajewie. Umożliwia dzielenie się wiedzą i wymianę doświadczeń nauczycielom matematyki, rozwija ich współpracę oraz inspiruje do podejmowania działań innowacyjnych. W pracy z uczniami stosuje atrakcyjne dla nich, aktywizujące metody nauczania. Alicja Sulima – „Daj sobie szansę”. Program zajęć dydaktyczno-wyrównawczych z matematyki dla ósmoklasistów.
Małgorzata Pol – Spotkanie z poezją
20 maja 2020
Co zachęci dzieci do czytania lektury? Z pewnością jej atrakcyjność, ale też przekonanie, że znajomość treści będzie podstawą ciekawej pracy i nauki połączonej z zabawą. Propozycję zajęć w klasie II, na których dzięki lekturze uczniowie nie tylko uczą się czytać, pisać i wypowiadać, ale także poznają świat i ćwiczą umiejętności matematyczne, doskonale się przy tym bawiąc, przedstawia Małgorzata Pol. Małgorzata Pol – nauczyciel doradca metodyczny edukacji wczesnoszkolnej w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 5 im. Alfreda Wierusz-Kowalskiego w Suwałkach. W swojej pracy stosuje nowoczesne metody nauczania oraz techniki improwizacji teatralnej. Prowadzi doskonalenie zawodowe dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej. Małgorzata Pol – Spotkanie z poezją.
Elżbieta Podbielska – Mapa narzędziem geografa
20 maja 2020
W dobie coraz częstszego wykorzystywania na lekcjach nowoczesnych środków dydaktycznych, nie można zapomnieć o tym, co jest podstawowym narzędziem w nauczaniu danego przedmiotu. Dla geografii jest nim mapa, o czym przypomina w swoim artykule Elżbieta Podbielska. Jak się okazuje, mapa króluje na lekcjach geografii w polskiej szkole od końca XIX wieku. Warto też sobie uświadomić, jak bardzo przydatna jest w życiu codziennym. Zachęcamy do lektury nie tylko nauczycieli geografii i przyrody. Elżbieta Podbielska – nauczyciel doradca metodyczny geografii i przyrody w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 4 im. Marii Konopnickiej w Augustowie. Zajmuje się organizowaniem współpracy i wymiany doświadczeń nauczycieli geografii i przyrody oraz organizowaniem i wzbogacaniem warsztatu pracy nauczyciela geografii. Elżbieta Podbielska – Mapa narzędziem geografa.
Grzegorz Wilczyński – Zdalne nauczanie gry w szachy – cz. 1
20 maja 2020
W artykule Zdalne nauczanie gry w szachy – cz. 1 Grzegorz Wilczyński zachęca do korzystania z internetowych lekcji gry w szachy, prowadzonych przez dorosłych instruktorów, ale także przez dzieci, w tym czteroletnią Lilianę. Dzięki ciekawej wizualizacji, z nauczania tego chętnie skorzystają dzieci przedszkolne i wczesnoszkolne oraz towarzyszący im rodzice. Drugą grupę polecanych zasobów internetowych stanowią bezpłatne programy do nauki gry w szachy oraz podręczniki. Zamieszczona po tytule artykułu informacja, że jest to jego część 1, obiecuje kontynuację – zapewne dotyczącą gry dla zaawansowanych. Ale zanim uczniowie wejdą do tej elitarnej grupy, niech nauczą się podstaw gry w szachy. Zapraszamy do korzystania z przedstawionych propozycji, zwłaszcza w czasie nauki zdalnej. Grzegorz Wilczyński – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Organizuje i prowadzi doskonalenie nauczycieli kształcenia zawodowego oraz szkolenia dotyczące promocji i budowania wizerunku szkoły. Autor i realizator prowadzonego w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach programu Szachy dla edukacji – edukacja dla szachów. Instruktor szachowy. Grzegorz Wilczyński – Zdalne nauczanie gry w szachy – cz. 1.
Jadwiga Krzyżewska – Kto? To nie ja! Jeśli nie ja, to kto?
20 maja 2020
„Kto? To nie ja! Jeśli nie ja, to kto?” to tytuł gry, do której zaprasza Jadwiga Krzyżewska. Jest to propozycja podjęcia z dziećmi trudnego tematu w sposób niekonwencjonalny, a jednocześnie przyjazny, ponieważ jest to nauka przez zabawę. Temat jest trudny, bo dotyczy COVID-19. Celem gry jest utrwalenie znajomości podstawowych zasad zmniejszających ryzyko zakażenia koronawirusem. Jak pisze we wstępie autorka, „Temat gry […] może budzić kontrowersje, […] ale z drugiej strony gra przypomina o podstawowych zasadach zachowania bezpieczeństwa, uczy zapamiętywania, ćwiczy refleks, a przede wszystkim wywołuje dużo radości, co zmniejsza uczucie strachu i lęku przed chorobą”. Zapraszamy do gry. Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – Kto? To nie ja! Jeśli nie ja, to kto?
Jadwiga Krzyżewska – Majowe święta – każdy mały i duży zapamięta
20 maja 2020
Polski maj rozpoczynają trzydniowe święta: Święto Pracy i Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy obchodzone 1 maja, Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej świętowany 2 maja oraz Święto Narodowe Trzeciego Maja. Po kolejnych pięciu dniach, 8 maja, obchodzimy Narodowy Dzień Zwycięstwa. O ile bez trudu kojarzymy daty świąt, to bezbłędne podanie wszystkich ich pełnych nazw może nie być już takie proste. Jadwiga Krzyżewska proponuje naszym uczniom, ale i nam, naukę przez zabawę – „test wyboru inaczej” poświęcony majowym świętom, oparty o wydarzenia z historii Polski. Zapraszamy do gry. Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – Majowe święta – każdy mały i duży zapamięta.
Jan Bielecki – Sprawdzony sposób na realizację podstawy programowej
30 marca 2020
Jedni nauczyciele realizują projekty w ramach Programu e-Twinning, inni o nich słyszeli. Jan Bielecki, ambasador Programu e-Twinning, prezentuje ten program, wskazując nieocenione możliwości i korzyści, jakie mogą mieć uczestniczący w nim nauczyciele i uczniowie. Warto podkreślić, że projekty e-Twinning są narzędziem do realizacji treści programowych, niezwykle motywującym i atrakcyjnym dla uczniów. Zachęcamy do lektury artykułu. Być może zechcą Państwo skorzystać z możliwości oferowanych przez Program e-Twinnng. Jan Bielecki – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel w I Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Suwałkach. Organizuje i prowadzi doskonalenie nauczycieli w zakresie Programu e-Twinning, mediacji w szkole, wolontariatu oraz innowacji pedagogicznych. Ambasador Programu E-Twinning. Jan Bielecki – Sprawdzony sposób na realizację podstawy programowej.
Dorota Hołownia-Dudek – Eduakcja – edukacja
30 marca 2020
[…] zagrożenie koronawirusem przeniosło nas, jak w filmie science fiction, w nową rzeczywistość szkolną, w której to my, nauczyciele, Cyfrowi Imigranci, jesteśmy gośćmi w środowisku naszych uczniów, Cyfrowych Tubylców – pisze Dorota Hołownia-Dudek w artykule, w którym stawia pytanie o to, jak dostosować edukację do potrzeb i wyzwań rzeczywistości, i podaje możliwe odpowiedzi. Podkreśla, że w szkole niezwykle ważne są relacje oraz to, że sytuacja, którą przeżywamy, bardziej niż zwykle uświadamia nam wagę zadania szkoły, jakim jest „wprowadzenie dziecka w świat wiedzy, przygotowanie do wykonywania obowiązków ucznia oraz wdrażanie do samorozwoju”. Zachęcamy do lektury tego ważnego artykułu. Dorota Hołownia-Dudek – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczyciel języka angielskiego w III Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Alfreda Lityńskiego W Suwałkach. Organizuje i prowadzi doskonalenie nauczycieli w zakresie realizacji podstawy programowej i metodyki nauczania języka angielskiego, umiejętności i kompetencji kluczowych oraz oceniania kształtującego, wspierającego rozwój ucznia. Dorota Hołownia-Dudek – Eduakcja – edukacja.
Jadwiga Krzyżewska – Łatwe, tanie i bezpieczne domowe eksperymentowanie
30 marca 2020
Czy woda tuczy? Czy ma skórkę? Czy można malować w mleku? – to tylko część pytań, na które odpowiedzi można udzielić po przeprowadzeniu odpowiednich eksperymentów. Jadwiga Krzyżewska podaje instrukcje, jak należy przeprowadzić eksperymenty wyjaśniające dzieciom proste zjawiska fizyczne i chemiczne. Ta ciekawa i atrakcyjna dla dzieci, ale i dorosłych, forma nauki jest całkowicie bezpieczna. A zatem, jak pisze autorka w opisie jednego z doświadczeń, do dzieła! Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – Łatwe, tanie i bezpieczne domowe eksperymentowanie.
30 marca 2020
Z inicjatywy białostockich policjantek oraz przedstawicieli Kuratorium Oświaty w Białymstoku w 2002 roku rozpoczęto organizację Przeglądu Małych Form Teatralnych „Dramat i tragedię pozostaw teatrowi”. Inicjatywę tę przejął następnie Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego. Przez kilkanaście lat młodzież gimnazjalna prezentowała przedstawienia poruszające tematykę uzależnień i przestępczości, a realizujące cele profilaktyczno-wychowawcze. Spektakle te były pisane i przygotowywane przez uczniów i ich nauczycieli. Jeden z takich autorskich scenariuszy, powstały na potrzeby początkowych edycji przeglądu, a napisany przez nauczycielkę Małgorzatę Kuszel na podstawie opowiadania uczennicy Anny Gref, prezentujemy. Małgorzata Kuszel – nauczycielka języka polskiego w Szkole Podstawowej nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Aleksandry Piłsudskiej w Suwałkach. Oprócz wykonywania z pasją swojej pracy dydaktycznej, prowadzi zajęcia teatralne dla uczniów, uwrażliwiając ich na drugiego człowieka i czyhające na młodych niebezpieczeństwa. Przygotowywani przez nią uczniowie kilkakrotnie zdobyli pierwsze miejsce w wojewódzkim Przeglądzie Małych Form Teatralnych „Dramat i tragedię pozostaw teatrowi”. Małgorzata Kuszel – Sen.
30 marca 2020
Scenariuszy uroczystości upamiętniających święta narodowe, w tym rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, jest wiele. Konwencjonalne i mniej konwencjonalne obchody tych uroczystości organizowane są w każdej szkole. Poniżej znajdą Państwo literacki scenariusz akademii szkolnej z okazji Narodowego Święta Niepodległości, przygotowany przez Teresę Zaforymską. Teresa Zaforymska – nauczyciel doradca metodyczny języka polskiego w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Aleksandry Piłsudskiej w Suwałkach. Organizuje zajęcia poświęcone współpracy i wymianie doświadczeń nauczycieli języka polskiego, podczas których omawiane są metody pracy podnoszące efektywność nauczania i jednocześnie wpływające na poprawę wyników egzaminu ósmoklasisty. Współpracuje z Okręgową Komisją Egzaminacyjną w Łomży. Teresa Zaforymska – Scenariusz akademii z okazji Narodowego Święta Niepodległości 11 Listopada – Ku wolności!
Teresa Zaforymska – Refleksje nad pracą polonisty
30 marca 2020
W Refleksjach nad pracą polonisty Teresa Zaforymska wskazuje jedno z najważniejszych obecnie zadań nauczyciela języka polskiego: w czasie, gdy język uczniów oraz bardziej ubożeje, trzeba nauczyć ich sprawnego posługiwania się poprawną polszczyzną. Dlaczego? Ponieważ „ta umiejętność językowa może przyczynić się do ich życiowego sukcesu”. Autorka podkreśla także, że kształtowanie umiejętności poprawnego wypowiadania się ma aspekt wychowawczy. Zachęcamy do uważnej lektury tych ważnych Refleksji… Teresa Zaforymska – nauczyciel doradca metodyczny języka polskiego w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Aleksandry Piłsudskiej w Suwałkach. Organizuje zajęcia poświęcone współpracy i wymianie doświadczeń nauczycieli języka polskiego, podczas których omawiane są metody pracy podnoszące efektywność nauczania i jednocześnie wpływające na poprawę wyników egzaminu ósmoklasisty. Współpracuje z Okręgową Komisją Egzaminacyjną w Łomży. Teresa Zaforymska – Refleksje nad pracą polonisty.
Grzegorz Wilczyński – Szachowa grywalizacja
30 marca 2020
Grywalizacja, gamifikacja, grydaktyka – te określenia coraz częściej pojawiają się w kontekście uatrakcyjniania działań dydaktycznych. Co oznaczają? Czy można stosować je zamiennie? Na czym polega praca tymi metodami? Na te pytania znajdą Państwo odpowiedź w artykule Grzegorza Wilczyńskiego. Autor, na przykładzie gry w szachy, przedstawia zasady i możliwości dydaktycznego wykorzystania grywalizacji. Grzegorz Wilczyński – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Organizuje i prowadzi doskonalenie nauczycieli kształcenia zawodowego oraz szkolenia dotyczące promocji i budowania wizerunku szkoły. Autor i realizator prowadzonego w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach programu Szachy dla edukacji – edukacja dla szachów. Instruktor szachowy. Grzegorz Wilczyński – Szachowa grywalizacja.
Alicja Sulima – Rola wyobraźni przestrzennej w kształtowaniu pojęć geometrycznych
30 marca 2020
Przestrzeń jest czymś ciekawym i fascynującym – pisze Alicja Sulima – i twierdzi: zajęcia szkolne (lekcje geometrii) sprzyjają kształtowaniu myślenia przestrzennego. Wskazuje także działania nauczyciela matematyki prowadzące do rozwijania wyobraźni przestrzennej uczniów. Zapraszamy do lektury artykułu. Alicja Sulima – nauczyciel doradca metodyczny matematyki w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach i nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 4 im. Henryka Sienkiewicza w Grajewie. Umożliwia dzielenie się wiedzą i wymianę doświadczeń nauczycielom matematyki, rozwija ich współpracę oraz inspiruje do podejmowania działań innowacyjnych. W pracy z uczniami stosuje atrakcyjne dla nich, aktywizujące metody nauczania. Alicja Sulima – Rola wyobraźni przestrzennej w kształtowaniu pojęć geometrycznych.
Jadwiga Krzyżewska – Wielkanoc
20 marca 2020
Ze Świętami Wielkanocnymi związanych jest wiele zwyczajów, obrzędów, tradycji. Czy znamy je wszystkie? Jest to mało prawdopodobne, ponieważ wiele pochodzi z innych regionów Polski. W ich poznaniu pomoże nam propozycja Jadwigi Krzyżewskiej. Autorka ta przybliża nam także wierzenia, tradycje i przekazy dotyczące jajek – zarówno starożytne, jak i późniejsze. Na deser proponuje atrakcyjny pomysł na naukę przez zabawę – eksperymenty z jajkiem. Zapraszamy do wspólnej z uczniami nauki i zabawy. Jadwiga Krzyżewska – nauczyciel konsultant w Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach. Główne obszary jej działań to metodyka wychowania przedszkolnego, edukacja wczesnoszkolna oraz aktywizujące metody i techniki w edukacji. Jest autorką kilku publikacji dotyczących stosowania aktywizujących metod w nauczaniu i wychowaniu. Jadwiga Krzyżewska – Wielkanoc.
20 marca 2020
Aby sprawnie funkcjonować w dzisiejszym świecie, oprócz wiedzy merytorycznej niezwykle istotne jest posiadanie umiejętności społecznych. To one pozwalają nam w pełni uczestniczyć w relacjach z innymi ludźmi. Od dzieciństwa w sposób naturalny ćwiczymy te umiejętności w środowisku rodzinnym, rówieśniczym i szkolnym. Dużo trudniej mają osoby ze spektrum autyzmu. Zaburzenia w funkcjonowaniu społecznym utrudniają im nawiązywanie relacji z innymi. Pomysłem na pracę z dzieckiem autystycznym dzieli się Edyta Skrodzka. To ważna propozycja dla nauczycieli pracujących z uczniami ze spektrum autyzmu. Edyta Skrodzka – nauczyciel wspomagający w Szkole Podstawowej w Szczuczynie, prowadzi także zajęcia rewalidacyjne. Ukończyła studia na kierunku rewalidacja, studia podyplomowe w zakresie autyzmu (edukacja i rewalidacja osób ze spektrum autyzmu) oraz terapię zajęciową z arteterapią. Od dawna jej uwagę zwracały trudności w funkcjonowaniu społecznym dzieci autystycznych. Podążając za swoimi zainteresowaniami, w 2019 roku ukończyła certyfikowany Kurs Trenera Umiejętności Społecznych. Zdobytą wiedzę wykorzystuje w codziennej pracy, która daje jej wiele satysfakcji i stwarza możliwość rozwoju. Edyta Skrodzka – Trening umiejętności społecznych jako forma wspomagania ucznia podczas całego procesu dydaktycznego.
Katarzyna Kleszczewska – Wspieranie rozwoju emocjonalno-społecznego ucznia
20 marca 2020
Obecność w szkolnych klasach uczniów z zespołem Aspergera staje się coraz powszechniejsze. Wymagają oni od nauczycieli odrębnej uwagi, dostosowania metod nauczania, wzmacniania przekazu słownego obrazem itp. Katarzyna Kleszczewska, nauczycielka pracująca z uczniem z zespołem Aspergera, prezentuje opracowane przez siebie karty pracy wspomagające rozwój emocjonalno-społeczny dziecka oraz przyswajanie treści matematycznych. Publikowane tu opracowanie przedstawiła na konferencji „Innowacje i eksperymenty w szkole – dobre praktyki 2020”, zorganizowanej 6 marca br. w Szczuczynie. Katarzyna Kleszczewska – nauczyciel wspomagający w Szkole Podstawowej w Szczuczynie. Specjalizuje się w pedagogice specjalnej w zakresie edukacji i rewalidacji osób z autyzmem oraz Zespołem Aspergera. Do jej obowiązków należy kontrolowanie postępów ucznia z Zespołem Aspergera, systematyczne monitorowanie koncentracji uwagi, sprawdzanie, wyjaśnianie, naprowadzanie za pomocą dodatkowych pytań oraz wspieranie rozwoju emocjonalno-społecznego. W swojej pracy wykorzystuje opracowywane przez siebie pomoce dydaktyczne. Katarzyna Kleszczewska – Wspieranie rozwoju emocjonalno-społecznego ucznia.
Małgorzata Poznańska – Scenariusz spektaklu „Witajcie w naszej bajce”
20 marca 2020
Któż z nas nie zna kaczki-dziwaczki, czy stojącej na stacji „ciężkiej, ogromnej” lokomotywy? Zabawne wiersze, czytane i recytowane w dzieciństwie, zostają w pamięci na zawsze. Nie wyobrażamy sobie, by polskie dziecko nie zetknęło się z twórczością Brzechwy i Tuwima, która stałą się ważną częścią naszej kultury. Wdzięczne rymy obu poetów przypomina w scenariuszu spektaklu Małgorzata Poznańska. Czyta się samo… Małgorzata Poznańska – nauczyciel bibliotekarz w Szkole Podstawowej nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Aleksandry Piłsudskiej w Suwałkach. W codziennej pracy z czytelnikiem dowodzi, że biblioteka może być atrakcyjnym dla ucznia miejscem działań projektowych i innowacyjnych, pobudzających do aktywności poznawczej i twórczej. Małgorzata Poznańska – Scenariusz spektaklu „Witajcie w naszej bajce”.
Jūratė Sutkuvienė – „Godzina geniuszu” i droga SETI (z Sejn do Łoździej i do Suwałk)
20 grudnia 2019
Artykuł napisany przez litewską nauczycielkę Jūratė Sutkuvienė zapoznaje z inicjatywą SETI, czyli Sejneńską Inicjatywą Nauczycieli Anglistów. Nauczyciele ci, pracujący w szkołach po obu stronach granicy polsko-litewskiej, poszukują ciekawych pomysłów służących rozwojowi uczniów, szkoły, a przy okazji – ich samych. Prezentowany artykuł ukazał się po litewsku w gazecie „Lazdiju reklama” nr 41 (913), 8 października 2019 r. Jūratė Sutkuvienė – nauczycielka języka angielskiego w Krosnos Pagrindine Mokykla (szkole położonej niedaleko Łoździej), absolwentka Uniwersytetu Wileńskiego i ISM University of Management and Economy. Uczestniczy w spotkaniach nauczycieli języka angielskiego pracujących w szkołach na terenach przygranicznych Polski i Litwy, skupionych w SETI (Sejny English Teacher Initiative). Jūratė Sutkuvienė – „Godzina geniuszu” i droga SETI (z Sejn do Łoździej i do Suwałk).